Sarıca Arif Paşa Konağı – Moda Sarıcazade Arif Paşa Köşkü

Yazar Admin / 06 Kasım 2011. Kategori İSTANBUL'DAKİ TARİHİ YAPILARIN DÜNÜ VE BUGÜNÜ

Moda Sarıca Arif Paşa Konağı ya da Sarıcazade Arif Paşa Köşkü, Kadıköy’de Moda Caddesi üzerinde yer alır. Neoklasik üsluptaki yapı, Mimar C.P.Pappa(1868-1931) tarafından 1903 yılında inşaa edilmiştir.

Sarıcazadelerolarak da anılan Sarıca ailesi, Eğriboz Adası’ ndan göç ederek İstanbul’ a yerleşmiş olan asker kökenli bir ailedir. Yaptırdıkları köşk, apartman ve pasajlarla İstanbul konut mimarisine katkıda bulunan Sarıca ailesi, Moda’ya ilk yerleşen Türk ailelerinden biridir. O zamanlar Sarıcalar diye bahsedilenler, II. Abdülhamit döneminde sarayda mabeynci olan Ragıp Paşa ve Yıldız Sarayı’nın doktoru olan kardeşi Arif Paşa’ dır.

Arif Paşa Konağı,rum asıllı mimar Constantin P. Pappa’nın bilinen ilk büyük ölçekli yapısıdır. Moda Caddesi üzerinde geniş bir bahçe içinde bulunan köşk, çağdaşı olan yapılar arasında farklı bir yere sahiptir.

Konağın bahçesi üç metre yüksekliğindeki yığma taş duvarlarla çevrilidir. 1930’lu yıllarda yani tramvay geçmeden önce, biri esas bahçe girişi, biri de servis kapısı olmak üzere iki demir kapısı vardı. Tramvayın geçmesi için köşkün bahçe duvarları geriye çekilince, esas demir kapı kaldırılmıştır. Bugün eski servis kapısından bahçeye girilmektedir.

Bodrum, zemin, üç normal kat ve çatı katından oluşan, zengin taş işçiliğine sahip Sarıca Arif Paşa Konağı, hem Arif Paşa’nın statüsüne yakışır bir konak, hem de bir aile apartmanı gibi tasarlanmıştır.

Cadde cephesindeki, iyonik başlıklı yüksek dört sütunlu, mermer korkuluklu anıtsal girişi, yarım ay şeklinde, kenarları mermer kaplı parke mozaiklerden yapılmış yolla, cadde üzerindeki  kapıya bağlanır. İçteki kapıya çıkılan merdivenler, Roma işlemeli tırabzan ve korkuluklarla desteklenmiştir.

 Köşkün katları arasında kullanılan farklı tipteki kornişler, düşey etkiyi dengeler. Pencerelerdeki panjurlar, « İstanbul işi » denilen açılır ve yukarı aşağı hareketli, paletli ahşap ve beyaz boyalıdır.

Arif Paşa Köşkü ,dönemindeki diğer köşk ve yalılar gibi orta sofalıdır. Ana merdivenlerin kat sahanlıklarındaki büyük çift kanatlı kapılar, katları birbirinden ayırır.

Mimar Pappa, konağın sahibi Arif Paşa, kullanıcıları Sarıca Ailesi ve hizmetlilerin konak içi trafiğinine uygun bir plan tasarlamıştır. Arif Paşa, zemin katta cadde cephesinden girişi olan bölümde yaşamıştır. Bahçe içindeki saçaklı ikinci kapıdan ulaşılan diğer katlar ise ailenin diğer fertleri tarafından kullanılmıştır.

Bodrum katta yaşayan hizmetlilerin kullandığı servis merdiveni, her katta mutfağa, sofaya ve ana merdivenin ahşap köprü gibi yapılan kat sahanlığına açılır. Kat yüksekliğinin elverişli olmasından faydalanan Pappa, servis merdiveninin ara sahanlıklarında, hizmetli tuvaleti ve küçük depolar planlamıştır.

Köşkün içinde bütün katlarda, tavanlar ve duvarlar, freskler ve kartonpiyerlerle tezyin edilmiştir.

Moda Caddesi’nin genişletilmesi sırasında, konağın girişi önündeki boşluk yola katılmış, yapının bahçe içindeki konumu bozulmuştur. Sütunlu ana giriş kapısının önündeki merdivenler, dökme demirden yaya-araç giriş kapıları ve üzerlerindeki topuz çatılı saçaklar, bu çalışmalar sırasında ortadan kaldırılmıştır.

I.Dünya Savaşı sırasında İstanbul işgal edildiğinde, İngilizlerin müsaadesiyle köşk boşaltılarak, iki yıldan fazla Ermeni Sıbyan Okulu olarak kullanılmıştır. Köşkteki birçok eşya işgal yıllarında ya harap hale getirilmiş ya da kaybolmuştur.

İstanbul’un kurtuluşundan sonra köşk tekrar sahiplerine geçmiştir. Halen Sarıca ailesinin mülkiyetinde olan konakta bugün, Arif Paşa’nın torunu olan dünyaca ünlü piyanistimiz Ayşegül Sarıca ikamet etmektedir. Hatta yapı günümüzde Ayşegül Sarıca Köşkü olarak anılmaktadır.

 Yol çalışmaları sırasında yapılan müdahaleler ve cephesindeki doğal eskimeler dışında, günümüze kadar korunarak  gelen Sarıca Arif Paşa Konağı, Moda’nın önemli tarihi yapılarından biridir.

 

 

Kaynakça:

G.Önce, Kendine Özgü Bir Semt Moda, Kadıköy Belediyesi” Kültür Ve Bilim Hizmetleri” Dizisi:2, İstanbul1998, s.60-61

mimarconstantine.blogspot

lokomotifart.over

 

Paylaşmak ister misiniz ?

Etiketler:

Geri Izleme..

(3) YORUM

  • dilek
    14 Kasım 2011 at 17:40 |

    her önünden geçtiğimde geçmişini ve bugün içinde kimlerin yaşadığını merak ettiğim gizemli yapıyı burada anlatarak merakımı giderdiğiniz için teşekkürler. 🙂

  • ertan
    16 Ağustos 2013 at 22:27 |

    bugün geçtim önünden ilkdefa gördüm hayran kaldım her tarafından içeriye bakmaya çalıştım muhteşem bir şey

  • Nicos Theodoridis
    15 Mayıs 2014 at 16:54 |

    Constantine P.Pappas was brother to my grand mother and I can give you some more informations about him and his family.

YORUMLARINIZ

Kategoriler

Son Yorumlar

  • digi: Tezer abi , ben de mektepliyim , sizden 9 sene sonrayım , sanırım piç sinan, rahmetli barış abilerin...
  • digi: bugünün 30 milyonluk istanbulundan,son 20 senede İstanbula göç edenleri çıkartırsak geriye ne kalır?köprlerin...
  • Emil Kokaz: Biraz önce gönderdiğim mesajda ”’ertemür” yazısını ”retenue” olarak okuyun...
  • Emil Kokaz: 1965 te mezun oldum, aslında 1964 te lise bitti ama babamın vefat etmesi üzerine eylül ayındaki ikmal...
  • M . Halis Köktaş: “Mucize varmıdır yokmudur bilmem..” Yok; “Budha şöyle dedi” yok;...

Ülkelere Göre Siteye Erişim

Flag Counter

altbolum

© Copyright www.degisti.com Bu sitede yayınlanan resimler,yazılar ve diğer dökümanlar sadece bilgilendirme amacı ile yayınlanmaktadır. Site sahibi ve site yazarları, bu sitede yayınlanan herhangi bir içerikten dolayı ortaya çıkabilecek zararlardan sorumlu tutulamaz.Bu sitede kullanılmış olan Marka, Teknoloji ve Ürün adlarının tüm hakları ticari sahiplerine aittir.Bu sitede yayınlanan tüm yazılar/makaleler,videolar ve bilgiler yayınlandığı gibidir. Yazılardaki/makalelerdeki bu bilgilerin zaman içerisinde değişebileceğini, güncelliğini kaybedebileceğini UNUTMAYINIZ.Sitemizde yayinlanan yazıların tüm haklari sahiplerine aittir. Kısmen veya tamamen kopyalayıp kullanan kişiler hakkında cezai ve hukuki işlem yapılacaktır.Bu siteye girmiş herkes bu uyarıyı okumuş ve burada yazan şartları kabul etmiş sayılır. Page Rank