Tophane Meydan Çeşmesi – I.Mahmut Çeşmesi

Yazar Admin / 15 Temmuz 2011. Kategori İSTANBUL'DAKİ TARİHİ YAPILARIN DÜNÜ VE BUGÜNÜ

Tophane Çeşmesi, Beyoğlu’na bağlı Tophane semtinde, Meclis-i Mebusan ve Kılıç Ali Paşa caddeleri arasında yer alır. I. Mahmut tarafından, Taksim Suyu Tesisleri’nin bitiminden sonra, 1732 yılında yaptırılmış bir meydan çeşmesidir. I. Mahmut Han Çeşmesi adıyla da bilinen çeşme, İstanbul’un üçüncü büyük ve en yüksek duvarlı çeşmesidir.

Tophane Çeşmesi, güneyden Kılıç Ali Paşa, kuzeyden Nusretiye camileriyle, batıdan Tophane atölyeleri ve doğudan rıhtım ile çevrili Tophane Meydanı’nın ortasına inşaa edilmiştir. Mimar Mehmet Ağa’nın eseri olan çeşme, zamanla kıyının doldurulmasıyla denizden uzakta kalmıştır.

Osmanlı Devleti’nde 1700- 1740 yılları arasında, meydanların ortasına geniş saçaklı, anıtsal çeşmeler yapılmıştır. Böylece çeşme yapımında klasik Osmanlı üslubundan Batı üslubuna geçiş yaşanmıştır. Tophane Çeşmesi de bu geçiş dönemini yansıtan eserlerden biridir. Çeşme yapılacağı zaman burada bulunan tüm dükkanlar yıktırılarak meydan açılmıştır. Tophane Meydan Çeşmesi, gümrük emini olan Ahmet Ağa’ya 76.000 kuruş 84 akçeye yaptırılmıştır. Çeşmenin açılışı ile Taksim Suyu Sistemi faaliyete girmiş ve I.Mahmut Taksim’den suyu kendi eliyle salıvermiştir.

Mermer çeşmenin dört yüzü de, mimari ayrıntı olarak birbirinin aynıdır. Kare planlı çeşmede, Barok üslup etkili geniş saçak ile Osmanlı klasik dönem mimarisinde kullanılan sivri kemerli nişler bir arada kullanılmıştır. Yüzeylerde, ortada sivri mümas ve pirinç malzemeden birer musluk ile yalak yer alır. Gövdesinin üst taraflarını çepeçevre dolaşan ve her bir tarafa beşer mısralık ikişer satır halinde, celli sülüs ile yazılmış, kırk mısralık uzun tarih kasidesi, şair Nafihi’ye aittir. Çeşme, yapıldığı dönemin zevkine uygun olarak, zengin bitki motifleriyle tezyin edilmiştir. Taş süslemede, saksı içindeki meyve ağaçları, vazoda çiçek görüntüleri yer alır. Bu motifler dikdörtgen çerçevelere, kenarlara ve nişin içine doğru bir sıralama dizi gibi sıralanmışlardır. Motifler birbirlerinden farklı kompozisyonlarda birer natürmorttur.

tophane_cesmesi

Tophane çeşmesi yapıldığı dönemden itibaren üç defa geniş kapsamlı onarım görmüştür. Bunlardan ilki 1837 yılında gerçekleşmiş; çeşmenin üst örtüsü tamamen değişmiş, teras çatı yapılmıştır. Çeşme, 1956-1957 yıllarında ise, kentsel dönüşüm müdahaleleri kapsamında, İstanbul Sular İdaresince restore edilmiştir.

Son olarak çeşme, 2006 yılında Sabancı Grubu’na ait GıdaSA bünyesinde faaliyet gösteren ‘Saka Su’ tarafından, “Sosyal sorumluluk” çalışması kapsamında restore edilmiştir. Bu yenileme çalışmalarında çeşmenin bezemeleri, 40 metrekarelik 23 ayar altın varakla zenginleştirilmiş, tarihi gravürlere sadık kalınarak saçak ile kubbe yeniden yapılmış ve çeşmeye yeniden su verilmiştir. Döneminin mimari sentezini ve bezemesini özgün halde günümüze taşıyan Tophane Çeşmesi, Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün mülkiyetindedir.

 

Paylaşmak ister misiniz ?

Etiketler:

Geri Izleme..

(1) YORUM

  • burak
    16 Nisan 2015 at 09:09 |

    çok güzel bir yazı kısa ve net

YORUMLARINIZ

Kategoriler

Son Yorumlar

  • Torun: Tarihi güzeliklerini gunumuzda tanıanlara vede ulkemizin tarihi dokusunu dunyaya tanıtıp turizime destek...
  • Ümit Savaş Baran: Nostaljik nedenlerle blvü gazinosu ile kalamış iskelesinin tan yerini arıyorum
  • Osman Nuri Gözüodlu: Alt katda Duyun- u Umumiyenin kasası olan odayı nasıl unutmuşunuz.Dev gibi çelik kasa kapısı...
  • Piraye: Babaannem bu evlerden birinde 1913 yılında doğdu. Maalesef bu evlerde yaşayanlar hakkında fazla bilgi...
  • Ali Rıza Gerede: Face de Oturuyorum.. Eskiye döndüm…
  • Ergin Kutlay: Çocukluğum Kadıköy’de geçti. Fenerbahçe Parkı’nı ayrı bir severim.
  • Heike Meier: Sayın N.Çiğdem-Filiz GÜNDÜZ, Referanslarınız için teşekkür ederim. Bu kaynaklardan orijinal fotoğrafı...
  • Admin: Sayın Heike Meier, Sitemize yıllar içinde binlerce fotoğraf eklendi.Taktir edersiniz ki bütün bu fotoğrafların...
  • Heike Meier: Sevgili Yazar Admin, Berlin Etnoloji Müzesi’nin yeni kalıcı sergisi için bir resim editörü olarak,...
  • Yümnü Dalkılıç: Bugünki halinde;cümle kapısının üstü revaklı çatı ve Alemi yoktur.İnşallah tez zamanda olur.

altbolum

© Copyright www.degisti.com Bu sitede yayınlanan resimler,yazılar ve diğer dökümanlar sadece bilgilendirme amacı ile yayınlanmaktadır. Site sahibi ve site yazarları, bu sitede yayınlanan herhangi bir içerikten dolayı ortaya çıkabilecek zararlardan sorumlu tutulamaz.Bu sitede kullanılmış olan Marka, Teknoloji ve Ürün adlarının tüm hakları ticari sahiplerine aittir.Bu sitede yayınlanan tüm yazılar/makaleler,videolar ve bilgiler yayınlandığı gibidir. Yazılardaki/makalelerdeki bu bilgilerin zaman içerisinde değişebileceğini, güncelliğini kaybedebileceğini UNUTMAYINIZ.Sitemizde yayinlanan yazıların tüm haklari sahiplerine aittir. Kısmen veya tamamen kopyalayıp kullanan kişiler hakkında cezai ve hukuki işlem yapılacaktır.Bu siteye girmiş herkes bu uyarıyı okumuş ve burada yazan şartları kabul etmiş sayılır. Page Rank