Sepetçiler Kasrı

Yazar Admin / 13 Ocak 2013. Kategori İSTANBUL'DAKİ TARİHİ YAPILARIN DÜNÜ VE BUGÜNÜ

Sepetciler_Kasri_eski_Istanbul

Sepetçiler Kasrı, Sarayburnu’nda Kennedy Caddesi üzerinde yer alır. Topkapı Sarayı’nın(https://www.degisti.com/index.php/archives/956) Sarayburnu’ndaki iki kıyı köşkünden biridir, ki diğeri Yalı Köşkü’dür. Kasır, Bizans İmparatoru II. Theodosius zamanında yapılan surların üzerine inşaa edilmiştir. Sarayın dış bahçesindeki ve kıyılardaki çeşitli köşk ve yalılardan günümüze ulaşabilen tek yapı olan Sepetçiler Kasrı,  kapı kemeri üzerindeki kitabesinde de yazdığı gibi Sultan İbrahim (1640–1658) döneminde 1643’de yapılmıştır.

Osmanlı döneminde yapılmış köşklerin en ihtişamlılarından biri olan Sepetçiler Kasrı’nın adının nereden geldiğiyle ilgili değişik görüşler vardır. Bunlardan birine göre; Edirne Sarayı’nda yükseltilmiş fevkani yapılara sepetçi veya sultani ismi verildiğinden bu kasra da “Sepetçi” denilmiştir. Bir başka söylentiye göre de; Sultan İbrahim bu kasrın arkasında bulunan hazırcı ve sepetçi esnafını korumuş, buradaki eski köşkü yeniden yaptırmaya karar verdiği zaman da, sepetçi esnafının yardımlarını görmüştür. Kasrın yapımından sonra çevresindeki sepetçi esnafı çalışmalarını sürdürmüş ve sepetçilerin burada bulunmasından ötürü de kasra bu isim verilmiştir.

Sepetçiler Kasrı’nın  padişahlara ait kayıkların bağlandığı bir yer olduğu ve padişahların donanmanın sefere çıkışını ve dönüşünü buradan izledikleri bilinmektedir. G.J.Grelot burada kayıklar ve küçük kadırgalar için 5-6 kayıkhane olduğunu yazmıştır. Bu kayıkhaneler Sepetçiler Kasrı’nı gösteren bütün resim ve fotoğraflara da yer almaktadır.Sepetçiler Kasrı’nın eski görüntüsüne ilişkin yabancı seyyahların yayımladıkları resimler, köşkün temel öğelerini belirtiyor olsa da, bunlara dayanarak sağlıklı bir restitüsyon yapma olanağı yoktur. Sultan I. Mahmut (1730–1754) döneminde 1739’da yenilenen kasır, muhtelif zamanlarda gördüğü onarımlarla XIX. yüzyılın ortalarına kadar değişmeden gelebilmiştir. I. Mahmut dönemindeki onarımdan sonra yapının fazla değişmediği, 1813’de Baker’in ve 1835’de Lewis’in yaptığı desenlerde görülmektedir. Ayrıca kasrın Grelot tarafından yapılan ve yapıyı oldukça doğru tasvir den gravürü, 19.yüzyıl ortalarına kadar değişmeyen üç temel öğeyi yansıtmaktadır. Bunlar; alt yapı, alt yapı üzerindeki kapalı divanhane ve önündeki büyük direkliktir.

eski_Sepetciler_Kasri_Istanbul

Tonozlarla örtülü alt yapı, Bizans devrinden kalan bir sur duvarıyla, “sur-ı sultanı” ye bitişik bir alt yapıdan müteşekkildir. Bu bölümde, kısmen kullanılan bir ara kat bulunur. Grelot un gravüründe dokuz değişik büyüklükte açıklığı ve açık deniz tarafındaki büyük kemeriyle betimlenmiştir. Deniz seviyesinden ortalama 6m. yükseklikte oluşturulan teras üzerinde, klasik Osmanlı mimarisinde, kesme taştan bir kasır inşaa edilmiştir. Tasarımda, kubbeyle örtülü bir divan odası, ona bitişik servis odalarını içeren bir giriş bölümü ve önlerinde büyük bir direklik görülür.Topkapı Sarayı III.Murat Köşkü, Sinan’ın yaptığı bu tür köşk ve kasırların en güzel örneklerinden biridir. Büyük bir kubbeli oda ile onun önünde daha küçük ve yine kubbeli dikdörtgen bir hacimden oluşan bu köşk türü, tek bir yapı olarak tasarlandığında, yarı açık bir direklikle birleşmektedir. Sepetçiler Kasrı’nda büyük kubbeli odanın kubbesi ahşaptır ve çatı içinde gizlidir. Buna karşın Grelot ve Loos’un tasvirlerinde, açık ve kapalı kısımların arasında abartılı bir kubbe dikkati çeker. Dışarıdan görülen bu kubbenin altında, S.H. Eldem’in restitüsyonundaki gibi kubbeyi ikiye bölen bir duvar olması, Osmanlı mimarisinde pek rastlanan bir çözüm değildir. Büyük olasılıkla bugünkü durum, Abdülmecit dönemine(1839-1861) rastlamış olması gereken büyük tamirat sırasında yapılan bir değişiklikten kaynaklanmaktadır. Özgün durumda çok daha küçük bir kubbe ya da tonozla örtülü olan giriş bölümünün, dışarıdan daha etkili olmasını sağlamak amacıyla ikinci bir ahşap kubbeyle örtülü olduğu düşünülebilir. Bu fenerli kubbenin arkasında, minare gibi gösterilmiş bir baca yükselmektedir, ki bu baca divanhanenin açık revak tarafındaki duvarındadır. Kapalı ve açık bölümlerin denize doğru birer çıkmaları vardır.

Sepetciler_Kasri_Istanbul

Buna karşın Robertson’un Kırım Savaşı(1853-1856) yıllarında çektiği bir fotoğrafta, Sepetçiler Kasrı’nın açık divanhanesinin tümüyle kapatıldığı, bütün çıkmaların ortadan kaldırıldığı ve yapının bir kışlaya benzetildiği görülmektedir.

Cumhuriyet dönemi başında askeri ecza deposu olarak kullanılan Sepetçiler Kasrı, 1955 yılında sahil yolunun açılışı sırasında istimlak edilme konumuna gelmişse de, bundan vazgeçilmiştir. Uzun süre kendi haline terk edilen yapı, 1980 yılında Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü, 1990 yılında ise Başbakanlık Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü tarafından restore edilmiştir.Bir süre  Basın Merkezi ve kafeterya olarak kullanan yapı, 1998 yılında Eminönü Hizmet Vakfı tarafından tekrar onarılmıştır.

Sepetçiler Kasrı, 2011 yılı Haziran ayına kadar Avrupa Kültür Başkenti Proje Ofisi olarak kullanılmıştır.

Sepetciler_Kasri_Eylul_2012_Istanbul

Sepetciler_Kasri_19_Nisan_2013

 

Kaynakça:

Kuban, Doğan, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi

wikipedia.org

tarihiistanbulyapilari.com

msxlabs.org

Paylaşmak ister misiniz ?

Etiketler:

Geri Izleme..

(2) YORUM

  • Alp TARI
    10 Temmuz 2013 at 21:20 |

    Haziran 2011 e kadar Avrupa Kultur Baskenti Proje Ofisi olarak kullanildigi belirtilen Sepetciler Kosku’nun gunumuzdeki kullanimindan soz edilmemis.Acaba gene kendi halinemi birakildi bu guzel yapi ?

    • Admin
      11 Temmuz 2013 at 00:05 |

      Sayın Alp Tarı,

      Sepetçiler Kasrı, 2012 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü’nce 10 yıllığına Türkiye Yeşilay Cemiyeti’ne tahsis edildi. Sepetçiler Kasrı’nda ve bahçesinde, eskiden olduğu gibi düğünler, nişan yemekleri, şirket toplantıları düzenlenebiliyor. Ancak yeni uygulamaya göre kasrın bahçesinde de sigara ve içki yasak.

YORUMLARINIZ

Kategoriler

Son Yorumlar

  • ENGİN: BEN BU YOKUŞU ÇOK İYİ BİLİRİM ÇÜNKÜ O YOKUŞUN BAŞINDAKİ OKULDA OKUDUM YENİ HALİDE ÇOK GÜZEL VE ÇOK GENİŞ...
  • Ramazan: İçeriğiniz ve emeğiniz teşekkürlerimi iletiyorum. Ayrıca sitenizi yeni keşfetmekten dolayı çok üzgünüm....
  • Sevinç Çokum: Eşim Rıfat İzzet Çokum’un doğduğu ev, Cezayir Sokağında 3 numaralı evdir, sokağın başında, Madam...
  • Arif: İyi akşamlar.konuyu hortlatmak gibi olacak ama aradan geçen senelerde ş İşler iyiye gideceğine kötüye gitmiş....
  • digi: Tezer abi , ben de mektepliyim , sizden 9 sene sonrayım , sanırım piç sinan, rahmetli barış abilerin...

Ülkelere Göre Siteye Erişim

Flag Counter

altbolum

© Copyright www.degisti.com Bu sitede yayınlanan resimler,yazılar ve diğer dökümanlar sadece bilgilendirme amacı ile yayınlanmaktadır. Site sahibi ve site yazarları, bu sitede yayınlanan herhangi bir içerikten dolayı ortaya çıkabilecek zararlardan sorumlu tutulamaz.Bu sitede kullanılmış olan Marka, Teknoloji ve Ürün adlarının tüm hakları ticari sahiplerine aittir.Bu sitede yayınlanan tüm yazılar/makaleler,videolar ve bilgiler yayınlandığı gibidir. Yazılardaki/makalelerdeki bu bilgilerin zaman içerisinde değişebileceğini, güncelliğini kaybedebileceğini UNUTMAYINIZ.Sitemizde yayinlanan yazıların tüm haklari sahiplerine aittir. Kısmen veya tamamen kopyalayıp kullanan kişiler hakkında cezai ve hukuki işlem yapılacaktır.Bu siteye girmiş herkes bu uyarıyı okumuş ve burada yazan şartları kabul etmiş sayılır. Page Rank